10 heuristieken van Jakob Nielsen | webdesign principes en regels

Jakob Nielsen is één van de bekendste adviseurs op het gebied van gebruiksvriendelijk van websites. Hij heeft een aantal regels ontworpen

Deze vuistregels kun je altijd die je altijd kan toepassen bij het ontwerp- en optimalisatieproces van een WordPress website. De gebruiker staat hierbijcentraal, wat niet altijd het geval is. Websites worden ontworpen met diverse technieken, zoals WordPress, maar soms zijn de technieken niet functioneel voor de gebruiker. Voor een website zijn gebruikers het belangrijkste. Zorg dus dat deze altijd centraal staan en dat de onderstaande heuristieken (vuistregels) goed verwerkt zijn. Zo moet zowel het design als de techniek goed op elkaar aansluiten en de belangrijkste kinderziektes uit de website zijn.

10 heuristieken van Jakob Nielsen

Jakob Nielsen ontwikkelde de onderstaande 10 zogenaamde heuristieken (regels). Officieel stammen ze al uit 1994 in dit boekje Usability Engineering op Bol.com. Toch blijft het actueel.
Dit zijn algemeen geldende principes en vuistregels:


Laat zien wat er gebeurt

Heuristiek 1: Zichtbaarheid van de status is belangrijk

Laat je bezoeker altijd weten waarom hij bijvoorbeeld moet wachten en hoe lang het gaat duren. Denk aan het aantal stappen dat de bezoeker nog moet doorlopen. Laat bij het aankoopproces een stappenplan zien, hoe ver de consument is en hoeveel stappen hij nog moet doen. Het is als wachten voor een stoplicht. Wanneer er wordt afgeteld, is men geduldiger dan wanneer dit niet het geval is.

Voorbeeld Heuristiek 1:

Als er iets geladen moet worden, toon een loader.


Relatie tussen website en bezoeker

Heuristiek 2: Het systeem en de echte wereld komen overeen

Spreek dezelfde taal en beeldtaal als je bezoeker. Gebruik termen die hij of zij ook gebruikt en de afbeeldingen en icoontjes waaraan men is gewend. Dit is belangrijk voor de beleving van de bezoeker.

Voorbeeld Heuristiek 2:

Gebruik termen die je bezoekers begrijpen, jongerentaal of vaktaal bij hoogopgeleiden.


Bied zekerheid en controle

Heuristiek 3: Gebruiker heeft controle en vrijheid.

Zorg dat je bezoeker beslissingen ongedaan kan maken. De website zou de bezoeker altijd een gemakkelijke uitweg moeten bieden. Deze controle geeft je bezoeker een beter vertrouwen en meer zekerheid.

Voorbeeld Heuristiek 3:

Een pijltje om terug te keren naar de vorige pagina of om iets ongedaan te maken.


Consistentie en conventies wekken vertrouwen

Heuristiek 4: Wees consistent.

Gebruik elementen en acties waar je bezoeker aan gewend is. Dat kunnen bepaalde woorden zijn, maar ook waar dat je bepaalde functies en layout van een pagina plaatst. Conventies geven een vertrouwd gevoel. Bepaalde onderdelen worden altijd verwacht door bezoekers. Bv. een logo, een zoekfunctie of het taalgebruik waarmee je bezoeker wordt aangesproken. Het maakt dat bezoekers zich goed voelen met de huidige standaarden. De belangrijkste plaats voor een website is rechtsboven, want daar kijkt de bezoeker het eerst. Het logo staat meestal linksboven op de website en het menu staat meestal ook boven aan.

Voorbeeld Heuristiek 4:

De zoekbalk zoekt men altijd bovenin de pagina. Het winkelmandje, rechts bovenin.


Wees kritisch en bied hulp

Heuristiek 5: Maak geen fouten fouten.

Wanneer een bezoeker iets ziet wat niet klopt, bestaat de kans dat de pagina wordt weg geklikt. Fouten zijn belangrijk om te voorkomen. Het aangeven van een foutmelding is altijd snel gedaan, maar als je bezoeker niet weet wat hij fout heeft gedaan zal hij de ervaring as vervelend ervaren en je pagina verlaten. Je probeert de consument te behoeden van eventuele fouten en te helpen met het aangeven. Dit geeft een gevoel van zekerheid bij de consument.

Voorbeeld Heuristiek 5:

Wanneer je een wachtwoord wilt veranderen op een website moet deze twee maal moet worden ingetypt om typefouten te voorkomen. Je wachtwoord is dan zeker goed ingevuld.


Denk mee met je bezoeker

Heuristiek 6: Zorg dat de bezoeker niks hoeft te onthouden.

Zorg dat je website de dingen onthoudt die belangrijk zijn, of vermeld de informatie gewoon nog een keer daar waar nodig is.

Voorbeeld Heuristiek 6:

Als je een woord typt bij Google, dan zie je al woorden tevoorschijn komen die je zou kunnen bedoelen. Zodat je je woord niet verder af hoeft te maken.


Stem je website af op je bezoeker

Heuristiek 7: Flexibiliteit en efficiency.

Nieuwe bezoekers lezen eerder de uitleg dan een ervaren bezoeker. Je website moet afgestemd te zijn op je bezoeker.

Voorbeeld Heuristiek 7:

De functie ‘geavanceerde instellingen’ op je computer is voor de gevorderde of specialist.


Keep it simpel

Heuristiek 8: Hou het minimaal en verfijnd.

Google is het perfecte voorbeeld van een simpele en eenvoudige site. Zorg ervoor dat je bezoeker zijn taak op je website kan uitvoeren. Door eenvoud weet de gebruiker hou hij te werk moet gaan. Dit geldt zowel voor functionaliteiten als teksten als de vormgeving.

Voorbeeld Heuristiek 8:

Schrap overbodige tekst en vormgeving


Maak van de nood een deugd

Heuristiek 9: Maak foutmeldingen minder eng.

Maak van foutmeldingen netjes een melding. Vertel wat er aan de hand is. Leg de schuld niet bij je bezoeker en zorg voor een makkelijke vluchtroute. Zie het ook als een mogelijkheid om er wat leuks van de maken.

Voorbeeld Heuristiek 9:

Bij Mailchimp krijg je een leuke foutmelding met een grappig plaatje als je je wachtwoord of gebruikersnaam verkeerd intypt.


Help en documentatie

Heuristiek 10: Bied een helpende hand

Eigenlijk moet je website al helemaal duidelijk zijn zonder hulp. Bied dus alleen extra hulp als het nodig is. Het is eigenlijk extra service.

Voorbeeld Heuristiek 10:

Een chat-functie rechtsonderin


Meer weten over deze vuistregels

Wil je meer weten over deze materie voor jouw website? Neem contact op of bekijk de onderstaande cursus Web Usability & Conversie:


Bekijk de Cursus Web Usability & Conversie